Nowy rok szkolny 2026/2027 – rewolucja w szkołach i przedszkolach. Co się zmieni?

Początek roku szkolnego przynosi jedną z największych fal zmian w polskiej oświacie od lat. Ministerstwo Edukacji Narodowej wdraża kompleksową reformę programową i organizacyjną, która mocno modyfikuje codzienne funkcjonowanie przedszkoli oraz szkół podstawowych i ponadpodstawowych.

Nadchodzący rok szkolny to czas przełomowych decyzji i wdrożenia dawno zapowiadanych modyfikacji systemowych. Zarówno uczniowie, rodzice, jak i kadra pedagogiczna muszą przygotować się na zupełnie nowe zasady funkcjonowania placówek. Od odchudzenia podstaw programowych po rygorystyczne przepisy dotyczące technologii i zdrowego żywienia – oto najważniejsze zmiany, które wchodzą w życie:

1. Start reformy „Reforma26. Kompas Jutra”

Oficjalnie rusza wdrażanie zupełnie nowej podstawy programowej, która w pierwszej kolejności obejmuje przedszkola oraz klasy I i IV szkoły podstawowej. Głównym założeniem reformy jest odejście od pamięciowego opanowywania ogromnych partii materiału na rzecz rozwijania kompetencji kluczowych, krytycznego myślenia oraz nauki przez praktykę, realizowanej m.in. w formie modułów tematycznych i tygodni projektowych.

2. Ustawowy zakaz korzystania ze smartfonów

Weszły w życie przepisy wprowadzające powszechny zakaz używania telefonów komórkowych oraz innych urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk na terenie szkół podstawowych – dotyczy to zarówno lekcji, przerw, jak i zajęć pozaszkolnych. Wyjątki przewidziano m.in. dla celów dydaktycznych wskazanych przez nauczyciela, względów zdrowotnych, niepełnosprawności czy pilnej potrzeby kontaktu z rodzicami. Placówki mają czas do końca grudnia na dostosowanie swoich statutów.

3. Nowy przedmiot: Obowiązkowa edukacja zdrowotna

W szkołach podstawowych (klasy IV–VIII) oraz ponadpodstawowych pojawia się nowy, obowiązkowy przedmiot – edukacja zdrowotna. Program kompleksowo obejmuje zdrowie psychiczne, fizyczne, higienę cyfrową, prawidłowe odżywianie, profilaktykę uzależnień oraz naukę pierwszej pomocy. Warto zaznaczyć, że moduł związany ze zdrowiem seksualnym ma charakter nieobowiązkowy – udział w nim wymaga braku sprzeciwu ze strony rodziców lub pełnoletniego ucznia (rezygnacja wiąże się ze złożeniem stosownego, pisemnego oświadczenia).

4. Powrót przyrody i ewolucja techniki w klasach początkowych

W klasie IV szkoły podstawowej powraca zintegrowany przedmiot przyroda (w wymiarze 3 godzin tygodniowo, realizowanych m.in. w formie bloków terenowych i doświadczalnych). Z kolei dotychczasowa „technika” w klasach IV–VI zostaje zastąpiona zajęciami praktyczno-technicznymi (2 godziny tygodniowo w formie bloku), z których nie zadaje się tradycyjnych prac domowych.

5. Zasady dotyczące prac domowych i oceniania

Nowelizacja przepisów doprecyzowuje kwestie zadań domowych. Każda pisemna praca domowa wykonana przez ucznia musi zostać przez nauczyciela sprawdzona, a uczeń ma otrzymać konstruktywną informację zwrotną. Ponadto szkoły zyskują formalne narzędzia do premiowania uczniów podejmujących się dobrowolnych prac dodatkowych.

6. Nowe standardy zdrowego żywienia w stołówkach i sklepikach

Zaczynają obowiązywać rygorystyczne wytyczne Ministerstwa Zdrowia dotyczące żywienia w placówkach oświatowych. W jadłospisach częściej muszą pojawiać się ryby oraz nasiona roślin strączkowych. Mocno ograniczono zawartość soli, tłuszczu i cukru (np. w napojach), a całkowicie zakazano stosowania sztucznych słodzików. Potrawy smażone będą mogły gościć na stołówkach maksymalnie dwa razy w tygodniu.

Wprowadzane zmiany mają na celu nie tylko odciążenie uczniów od nadmiaru teoretycznej wiedzy, ale również realną poprawę ich dobrostanu psychicznego, cyfrowego i fizycznego w codziennym życiu szkolnym.